Rozemarijn kweken, oogsten en gebruiken in de keuken en thee

Rozemarijn is een van de meest veelzijdige kruiden voor in de tuin en in de keuken. Deze winterharde struik uit het Middellandse Zeegebied heeft een krachtig, dennenachtig aroma dat je herkent uit de Italiaanse en Franse keuken. Maar rozemarijn is ook heerlijk in thee. In dit artikel lees je alles over rozemarijn: van planten en snoeien tot koken en theezetten.

Wil je met je oogst aan de slag? Bekijk dan ook rozemarijn gebruiken in olie, thee en ovengerechten en onze basis voor kruidenolie en kruidenazijn.

Waarom rozemarijn kweken?

Rozemarijn (Salvia rosmarinus) is een vaste plant die jarenlang meegaat. Hij groeit als struik, blijft groen in de winter en trekt bijen en vlinders aan. Rozemarijn heeft weinig onderhoud nodig, is droogtebestendig en doet het zowel in de volle grond als in een grote pot op het balkon.

• Vaste plant — jaren plezier van één keer planten
• Winterhard en onderhoudsarm
• Trekt bijen en vlinders aan
• Onmisbaar in de keuken
• Ook heerlijk in thee en als badkruid

Rozemarijn planten en standplaats

De juiste plek

Rozemarijn houdt van zon, warmte en goed doorlatende grond. Een plek met minimaal 6 uur zon per dag is ideaal. In de schaduw groeit rozemarijn langzaam en krijgt het minder smaak.

Zorg voor lichte, goed gedraineerde grond. Rozemarijn houdt niet van natte voeten. Als je kleigrond hebt, meng er dan zand of grind doorheen of plant rozemarijn in een verhoogde bak.

Planten

Je kunt rozemarijn het beste planten in het voorjaar, na de laatste vorst. Rozemarijn uit zaad kweken is lastig en tijdrovend. Koop daarom liever een klein plantje bij het tuincentrum. Zet meerdere planten op 40 tot 50 centimeter afstand, want rozemarijn groeit uit tot een flinke struik.

Verzorging van rozemarijn

Rozemarijn heeft niet veel zorg nodig, maar een paar dingen zijn belangrijk.

Water geven

Geef rozemarijn spaarzaam water. De plant is gewend aan droge, mediterrane omstandigheden. Laat de grond tussen gietbeurten helemaal opdrogen. In de winter heeft rozemarijn buiten nauwelijks water nodig.

Snoeien

Snoei rozemarijn in het voorjaar, na de bloei. Knip de struik in vorm en verwijder dode of houtige takken. Rozemarijn kun je ook gedurende het hele seizoen oogsten door takken af te knippen — dat is eigenlijk ook snoeien.

Overwinteren

De meeste rozemarijnsoorten zijn winterhard tot ongeveer -10°C. In een strenge winter kun je de plant beschermen met een laag stro of vliesdoek. Rozemarijn in een pot kun je beter naar een beschutte plek verplaatsen of inpakken met noppenfolie.

Rozemarijn oogsten en bewaren

Je kunt het hele jaar door rozemarijn oogsten, zolang de plant niet vriest. Knip takken af van ongeveer 10 tot 15 centimeter lang. Gebruik een scherpe schaar en knip net boven een zijtak, zodat de plant mooi blijft groeien.

Vers bewaren

Verse rozemarijn blijft in de koelkast een tot twee weken goed. Wikkel de takken in een licht vochtige keukenrol en doe ze in een plastic zakje. Je kunt rozemarijn ook in een glas water zetten, net als snijbloemen.

Drogen

Rozemarijn drogen is heel makkelijk. Hang de takken ondersteboven op een droge, donkere plek. Na een week zijn de naaldjes kurkdroog. Wrijf ze van de tak en bewaar ze in een potje. Gedroogde rozemarijn blijft maandenlang goed en verrassend aromatisch.

Invriezen

Je kunt rozemarijn ook invriezen. Hak de naaldjes fijn en doe ze in een ijsblokjesvorm met een beetje water of olijfolie. Zo kun je het hele jaar door een schepje rozemarijn aan je gerechten toevoegen.

Rozemarijn in de keuken

Rozemarijn past bij vleesgerechten, aardappels, groenten en brood. De smaak is sterk, dus gebruik het met mate. Een paar naaldjes zijn vaak genoeg voor een hele maaltijd.

Rozemarijnaardappels uit de oven

Dit is het makkelijkste en lekkerste recept met rozemarijn.

• 500 gram aardappels (vastkokend)
• 2 takjes verse rozemarijn
• 3 eetlepels olijfolie
• Snuf zout en peper

Snijd de aardappels in parten, meng met olijfolie, fijngehakte rozemarijn, zout en peper. Bak 30 minuten op 200°C in de oven, schep halverwege om. Klaar.

Rozemarijnthee zetten

Rozemarijnthee is een verrassend frisse, licht kruidige thee. Het heeft een verwarmende werking en past goed bij een rustig moment.

Zo maak je rozemarijnthee

1. Snijd een takje rozemarijn van 10 centimeter af
2. Spoel kort af en doe in een kopje
3. Giet er kokend water overheen
4. Laat 5 tot 7 minuten trekken
5. Verwijder het takje of zeef de naaldjes

Rozemarijnthee kun je ook koud drinken. Maak een dubbele portie, laat afkoelen en zet in de koelkast. Serveer met ijs en een schijfje citroen voor een verfrissende zomerdrank.

Veelgemaakte fouten bij rozemarijn

• Te veel water — rozemarijn gaat dood door natte voeten, niet door droogte.
• Te weinig zon — rozemarijn wordt lang en slap zonder voldoende licht.
• Niet snoeien — zonder snoeien wordt rozemarijn kaal en houtig.
• Te natte grond in de winter — rozemarijn verdraagt kou, maar niet een natte wintergrond.

Meer kruiden ontdekken?

Rozemarijn is een dankbaar kruid dat je jarenlang plezier geeft. Met een beetje zon en droogte groeit het vanzelf. Of je nu een tuin hebt of alleen een zonnig balkon — rozemarijn doet het overal.

Benieuwd naar andere kruiden? Bekijk het overzicht van alle kruiden op Leafmasters.