Zelf bouillonpoeder maken klinkt misschien als veel werk, maar het is verrassend eenvoudig. En het voordeel is praktisch: je weet precies wat erin zit, je kunt de zoutdosering zelf bepalen en je past de smaak makkelijk aan per gerecht.
In dit artikel leer je hoe je zelf bouillonpoeder maakt zonder toegevoegd zout, met gedroogde kruiden en groenten uit eigen voorraad.
Waarom zelf bouillonpoeder maken?
Kant-en-klare bouillonblokjes en -poeders bestaan voor een groot deel uit zout. Het eerste ingrediënt is bijna altijd zout, gevolgd door smaakversterkers (E621, E631) en gehydrogeneerde vetten. Zelfgemaakt bouillonpoeder bevat alleen gedroogde groenten en kruiden — puur en naturel.
Het zelf maken heeft nog meer voordelen:
- Geen toevoegingen — alleen wat jij er zelf in stopt
- Zelf bepalen of je zout toevoegt of niet
- Eigen kruiden gebruiken uit de tuin of van de markt
- Onbeperkt houdbaar als het goed droog is
- Goedkoper op de lange termijn, zeker als je eigen groenten en kruiden droogt
De basis van zelfgemaakt bouillonpoeder
Bouillonpoeder maak je door groenten en kruiden te drogen en fijn te malen tot een poeder. De basis is een combinatie van wortelgroenten, ui, selderij en kruiden. Het principe is simpel: hoe gevarieerder de ingrediënten, hoe rijker de smaak.
Let op: dit recept is zoutvrij. Je voegt pas zout toe als je de bouillon gebruikt, zodat je de dosering zelf in de hand hebt. Dat geeft vooral meer controle over de smaak, omdat je per gerecht kunt bepalen hoeveel zout nodig is.
Gedroogde groenten gebruiken
Voor dit recept kun je groenten uit de winkel drogen, maar het is nog leuker om restjes te gebruiken. Schillen van wortels, uiteinden van prei, het loof van selderij — alles wat je normaal weggooit kun je drogen en verwerken in bouillonpoeder. Zo verspil je minder en krijg je een rijker smaakprofiel.
Drogen gaat het beste in een voedseldroger op 50-60°C, maar de oven op de laagste stand (met de deur op een kier) werkt ook. Laat groenten 4 tot 8 uur drogen tot ze volledig knapperig en broos zijn. Ze mogen niet meer buigen — dan is er nog vocht aanwezig.
Basisrecept zoutvrij bouillonpoeder
Dit recept geeft ongeveer 150 gram bouillonpoeder. Genoeg voor maanden gebruik.
| Ingrediënt | Hoeveelheid | Opmerking |
|---|---|---|
| Gedroogde wortel | 30 g | Geeft zoetheid en kleur |
| Gedroogde ui | 30 g | Basis voor hartige smaak |
| Gedroogde bleekselderij | 20 g | Frisse, kruidige ondertoon |
| Gedroogde prei | 15 g | Milde uiensmaak, extra diepte |
| Gedroogde peterselie | 10 g | Fris, licht peperig |
| Gedroogde tijm | 5 g | Warm en kruidig |
| Gedroogde laurier (fijngemalen) | 2 g | Klassieke bouillonsmaak |
| Zwarte peperkorrels | 5 g | Voor pit, versgemalen |
| Voedingsgist (optioneel) | 10 g | Geeft umami zonder smaakversterkers |
Meng alles en maal het fijn in een koffiemolen, staafmixer of vijzel. Sla het tot een fijn poeder. Hoe fijner, hoe beter het oplost in water.
Gebruik
Gebruik 1 tot 2 el per liter water. Breng aan de kook en laat 5 minuten trekken. Voeg zout naar smaak toe — begin met ½ tl per liter en proef.
Het poeder is ook direct te gebruiken om soepen, sauzen, stoofschotels en rijstgerechten op smaak te brengen. Strooi een theelepel in de pan en roer goed door.
Drie variaties
1. Tomaten-bouillonpoeder
Vervang 15 g wortel door 15 g gedroogde zongedroogde tomaten. Dit geeft een rijkere, zoetzure smaak die perfect is voor tomatensoep, pasta sauzen en mediterrane gerechten. Voeg een extra snuf oregano toe.
2. Paddenstoelen-bouillonpoeder
Vervang 20 g wortel door 20 g gedroogde paddenstoelen (eekhoorntjesbrood, shiitake of een mix). Dit geeft een diepe, aardse umami-smaak die fantastisch is voor soepen, risotto en stoofschotels. De donkerste paddenstoelen geven de sterkste smaak.
3. Kruidige groene bouillon
Vervang 15 g wortel door 15 g gedroogde spinazie of brandnetel. Voeg extra peterselie en bieslook toe. Deze variant is frisser en groener van smaak, ideaal voor lichte soepen, groentegerechten en quiches.
Bouillonpoeder bewaren
Bewaar het poeder in een luchtdichte pot, op een donkere en droge plek. Omdat er geen zout in zit dat conserveert, is het extra belangrijk dat alle ingrediënten volledig droog zijn voordat je ze maalt. Een vochtig ingrediënt kan de hele pot laten schimmelen.
Houdbaarheid: 6 tot 12 maanden bij goede bewaring. Als het poeder klontert of muf ruikt, is er vocht bij gekomen — weggooien en opnieuw beginnen met beter gedroogde ingrediënten.
Bouillonpoeder beter doseren
Zelfgemaakt bouillonpoeder zonder toegevoegd zout vraagt om voldoende geurige groenten en kruiden. Omdat zout ontbreekt, moet de smaak uit ui, knoflook, tomaat, paddenstoel, selderij en kruiden komen.
Maal het poeder niet té fijn als je graag structuur houdt, maar wel fijn genoeg om snel smaak af te geven in heet water.
Stap voor stap
- Gebruik volledig gedroogde groenten en kruiden; restvocht maakt het poeder minder houdbaar.
- Maal in korte pulsen tot een gelijkmatige mix.
- Zeef grote stukjes eruit of maal die nogmaals.
- Gebruik als startpunt 1 tot 2 theelepels per kop of kleine pan.
- Proef het gerecht pas na een paar minuten trekken of koken; gedroogde ingrediënten hebben tijd nodig.
Aan de slag
Zelf bouillonpoeder maken is een van de meest duurzame dingen die je in de keuken kunt doen. Het kost wat voorbereiding (drogen van de ingrediënten), maar eenmaal gemaakt heb je maandenlang een puur, smaakvol alternatief voor blokjes. Bovendien is het een perfecte manier om groenterestjes te gebruiken die anders weg zouden gaan.
Meer over het maken van kruidenmixen? Lees ook kruidenzout en ontdek kruidenboter.
